Zatrudnienie przez firmę nowego pracownika wiąże się z wieloma obowiązkami, o których nie powinieneś zampomnieć.

• Zacznij od zgłoszenia swojej firmy do Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Obowiązek ten wynika z art. 209 Kodeksu Pracy.
• Nie zapomnij, że każdy pracownik przystępujący do pracy musi mieć przeprowadzone wstępne badania lekarskie, a w trakcie zatrudnienia badania okresowe, w szczególnych przypadkach kontrolne. Koszt badań lekarskich ponosisz Ty i stanowią one koszty uzyskania przychodów. Nie zapomnij wysłać przyszłego pracownika na badania do lekarza medycyny pracy przed jego zatrudnieniem w firmie. Obowiązek ten wynika z art. 229 Kodeksu pracy.
• Pracownik nie może rozpocząć pracy bez ukończenia szkoleń BHP. Częstotliwość oraz rodzaj szkolenia BHP uzależniony jest od charakteru wykonywanej przez pracownika pracy. Szczególy dotyczące szkoleń BHP zawarte są w art. 237 i 209 Kodeksu pracy.
• Jeśli zatrudniasz co najmniej 20 pracowników musisz opracować Regulamin Pracy i Regulamin Wynagradzania (Kodeks Pracy art. 104 i art. 77)
• Zapoznaj pracowników z przepisami dotyczącymi równego traktowania oraz przeciwdziałaniu mobbingowi, molestowaniu seksualnemu. Możesz to zrobić w firmie oświadczenia podpisanego przez pracownika (Kodeks Pracy art. 94)
• Załóż teczkę osobową i uporządkuj wszystkie dokumenty związane z pracownikiem (Rozpowrządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej - Dz.U. z 1996, nr 62, poz 286)
• Pamietaj, że masz obowiązek ewidencji czasu pracy pracownika. Lista obecności to niestety za mało. (Kodeks Pracy art. 149)
• Zleć wykonanie oceny ryzyka zawodowego oraz instrukcji stanowiskowych BHP i PPoż. Jeśli posiadasz standardowe stanowiska pracy możesz takie dokumenty zakupić (Kodeks Pracy art. 226, 227, 237)
• Przekaż pracownikowi środki ochrony indywidualnej (Kodeks Pacy art. 237)
• Miej dokumentację powypadkową (Kodeks Pracy art. 234 oraz Rozporządzenia)
• Na koniec nie zapomnij o  wykazie prac szczególnie uciążliwych i niebezpiecznych dla kobiet (Kodeks Pracy art. 176)

Przepisy prawa:

Zgłoszenie do PIP i PIS

Kodeks Pracy Art. 209. § 1. Pracodawca rozpoczynający działalność jest obowiązany, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności, zawiadomić na piśmie właściwego okręgowego inspektora pracy i właściwego państwowego inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności.

§ 2. (…) odpowiednio w razie zmiany miejsca, rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, zwłaszcza zmiany technologii lub profilu produkcji, jeżeli zmiana technologii może powodować zwiększenie zagrożenia dla zdrowia pracowników.

Badania lekarskie

Kodeks Pracy Art. 229 § 1. Wstępnym badaniom lekarskim podlegają:
1) osoby przyjmowane do pracy,
2) pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.

Art. 229 § 2. Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim.

Art. 229 § 2 (…) W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.

Art. 229 § 4. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.

Szkolenia BHP

Art. 237. § 1. Nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

§ 2. Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie. [Kodeks Pracy]

§ 8. Szkolenie wstępne jest przeprowadzane w formie instruktażu według programów opracowanych dla poszczególnych grup stanowisk i obejmuje:
   1)   szkolenie wstępne ogólne, zwane dalej "instruktażem ogólnym";
   2)   szkolenie wstępne na stanowisku pracy, zwane dalej "instruktażem stanowiskowym".

§ 10. 1. Instruktaż ogólny odbywają, przed dopuszczeniem do wykonywania pracy, nowo zatrudnieni pracownicy (…).
2. Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy lub osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby albo pracodawca, który sam wykonuje takie zadania, lub pracownik wyznaczony przez pracodawcę posiadający zasób wiedzy i umiejętności (…)  mający aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
5. Instruktaż stanowiskowy przeprowadza wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami lub pracodawca, jeżeli osoby te (…) są przeszkolone w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.

Szkolenia okresowe dla pracowników

§ 15. 1. (…) na stanowiskach robotniczych (…) nie rzadziej niż raz na 3 lata, a na stanowiskach (…)  na których (…) są wykonywane prace szczególnie niebezpieczne, nie rzadziej niż raz w roku.
2. (…)administracyjno-biurowych nie rzadziej niż raz na 6 lat (…)
    (…) pozostałych (...) nie rzadziej niż raz na 5 lat

§ 4. 1.  Szkolenie może być (…) prowadzone (…) na (…) zlecenie [pracodawców], przez jednostki organizacyjne uprawnione do prowadzenia działalności szkoleniowej (…)

Pierwsze szkolenie okresowe

§ 15.  4. (…) osoby  będące pracodawcami oraz inne osoby kierujące pracownikami, w szczególności kierownicy, mistrzowie i brygadziści (…) w okresie do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy (…)
(…) pozostałe osoby (…) do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy (…)

Szkolenie pracowników w udzielaniu pierwszej pomocy przedlekarskiej

Art. 209. § 1. Pracodawca jest obowiązany:
1) zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, gaszenia pożaru zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników,
2) wyznaczyć pracowników do (…) udzielania pierwszej pomocy

Regulamin pracy i wynagradzania

Art. 104. § 2.  Regulaminu pracy nie wprowadza się, jeżeli w zakresie przewidzianym w § 1 obowiązują postanowienia układu zbiorowego pracy lub gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 20 pracowników.

Art. 772. § 1. Pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników, nie objętych zakładowym układem zbiorowym pracy ani ponadzakładowym układem zbiorowym pracy (…), ustala warunki wynagradzania za pracę w regulaminie wynagradzania.

Równe traktowanie i mobbing

Art. 94. Pracodawca jest obowiązany w szczególności:(…) przeciwdziałać dyskryminacji w zatrudnieniu, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. [Kodeks Pracy]

Art. 94. Pracodawca udostępnia pracownikom tekst przepisów dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu w formie pisemnej informacji (…)

Art. 94. § 1. Pracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi.
§ 2. Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
§ 4. Pracownik, który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania.

Dokumentacja pracownicza (teczki osobowe)

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej (Dz. U. z 1996, nr 62, poz 286) § 6. 1. Pracodawca zakłada i prowadzi oddzielne dla każdego pracownika akta osobowe. [

Ewidencja czasu pracy

Kodeks Pracy Art. 149. § 1. Pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy pracownika do celów prawidłowego ustalenia jego wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą.

Ocena ryzyka zawodowego i  instrukcje BHP i PPoż

Kodeks PracyArt. 226. Pracodawca:
1) ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko,
2) informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami.

Art. 227. § 1. Pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności (…) przeprowadzać (…) badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom.

Art. 237 § 2. Pracodawca jest obowiązany wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy. []

[Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej (Dz. U. 2003, nr 169, poz. 1650)]§ 41. 1. Pracodawca jest obowiązany udostępnić pracownikom, do stałego korzystania, aktualne instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące:
1)   stosowanych w zakładzie procesów technologicznych oraz wykonywania prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami zdrowia pracowników;
2)   obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych;
3)   postępowania z materiałami szkodliwymi dla zdrowia i niebezpiecznymi;
4)   udzielania pierwszej pomocy.

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. 2002, nr 147, poz. 1229) Art. 4. 1. Właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu (…) obowiązany jest w szczególności:
4a)  zaznajomić pracowników z przepisami przeciwpożarowymi,
5)   ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Rozporządzenie MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2006 r, nr 80, poz 562)]§ 6.1. Właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów (…) opracowują instrukcje bezpieczeństwa pożarowego (…) [kubatura brutto budynku lub jego części stanowiącej odrębną strefę pożarową przekracza 1.000 m3]
3. Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego powinna być poddawana okresowej aktualizacji, co najmniej raz na dwa lata (…)

Środki ochrony indywidualnej

Kodeks Pracy Art. 237. § 1. Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej (…) oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami.

Art. 237. § 1. Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze (…):

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 28 maja 1996 r. (Dz. U. 1996,  nr 62, poz.286)]§ 8. Pracodawca zakłada i prowadzi odrębnie dla każdego pracownika (…) kartę ewidencyjną przydziału odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, a także wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za używanie własnej odzieży i obuwia oraz ich pranie i konserwację.

Dokumentacja powypadkowa

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1998 r. (Dz. U. Nr 115, poz. 744)]§ 8. 1. Po ustaleniu okoliczności i przyczyn wypadku zespół powypadkowy sporządza - nie później niż w ciągu 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku - protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku (protokół powypadkowy) (…).
Kodeks Pracy Art. 234 § 31. (…)  przechowywać protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową przez 10 lat.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 listopada 2006 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 215 poz. 1582) § 16. 1.    Pracodawca prowadzi rejestr wypadków przy pracy na podstawie wszystkich protokołów powypadkowych.

Wykaz prac szczególnie uciążliwych i niebezpiecznych dla kobiet

Kodeks Pracy Art. 176. Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.

Wykaz prac zamieszczony jest Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. (Dz. U. z dnia 27 września 1996 r.)